Projekt rozwija się w ramach ścieżki ciągłości, która łączy dwa odrębne, ale powiązane ze sobą momenty w programie muzeum, pod kierownictwem Lorenzo Giustiego: Think Like a Mountain, dwuletni program, który w latach 2024-2025 otworzył przestrzeń do wspólnej refleksji na temat zrównoważonego rozwoju i zbiorowego wymiaru doświadczenia artystycznego, oraz Pedagogy of Hope, który kontynuuje dziedzictwo i w 2026 roku skupi uwagę na wymiarze edukacyjnym i roli sztuki jako praktyki wiedzy, relacji i transformacji.
Zainspirowany myślą brazylijskiego pedagoga Paulo Freire, który pojmuje edukację jako praktykę wolności, program jest wynikiem ciągłego współprojektowania przez Sarę Tonelli i Rachele Bellini z Wydziału Edukacji oraz zespół kuratorski Sary Fumagalli, Valentiny Gervasoni i Irene Guandalini.
Poprzez wyartykułowany kalendarz działań – od stałych warsztatów eksperymentów pedagogicznych w Palazzo della Ragione po projekty wystawiennicze w Spazio Zero, od rozmów i warsztatów z międzynarodowymi gośćmi po nowy sezon Radia GAMeC – w ciągu roku Pedagogy of Hope będzie aktywnie angażować różnych odbiorców, wzmacniając rolę instytucji jako przestrzeni dialogu, uczestnictwa i zbiorowej odpowiedzialności.
Wystawa stworzona przez Anę Silvę dla GAMeC’s Spazio Zero powstała we współpracy z siecią lokalnych hafciarek, zaproszonych przez artystkę do interwencji w niektóre z jej prac tekstylnych, i rozwija się w ciągłości z jej badaniami dotyczącymi jednego z najpoważniejszych kryzysów naszych czasów: dostępu do wody.
Aby wyprodukować swoje prace, Silva najpierw powierza tematy, które wymyśliła i zaprojektowała, angolskim hafciarkom – w rzeczywistości tylko mężczyźni mogą używać maszyny do szycia w Angoli – a następnie sama wykańcza prace, dodając dekoracje, brokat i cekiny ręcznie.
Poprzez język haftu – tradycyjnie kojarzony z troską, pamięcią i oporem – artystka potępia brak wody i uwidacznia rzeczywistość, w której nie jest ona prawem, ale przywilejem. Każdy ścieg w milczeniu świadczy o podstawowej potrzebie, której się odmawia, podkreślając kontrast między delikatnym gestem haftu a dramatyczną naturą tematu.
Praktyka artystyczna Any Silvy rozwija się między pamięcią, materialnością i krytyką społeczno-kulturową, w dialogu ze skutkami globalizacji, konsumpcji i przepływów transkontynentalnych. Jej twórczość opiera się na prostym i radykalnym geście: odzyskaniu kobiecych tkanin, praktyk i wiedzy, które przez długi czas były relegowane do przestrzeni prywatnej, a teraz zostały uznane za współczesny język artystyczny.
Przemysłowe tkaniny wykorzystywane przez artystkę do produkcji jej prac są nośnikami doświadczenia: masowo produkowane w Afryce lub dla Afryki, niegdyś kluczowe dla codziennego życia, teraz są gromadzone, zapominane, zastępowane, przekształcane w odpady w globalnym systemie przyspieszonej produkcji i konsumpcji. Ana Silva włącza się w ten cykl, odzyskując i resemantyzując wybrane materiały; poprzez praktykę haftu spowalnia czas przemysłowy i wprowadza manualną, powtarzalną i cielesną czasowość.
Artystka mieszka i pracuje między Portugalią, Brazylią i Angolą, przemieszczając się między różnymi terytoriami, doświadczeniami i kulturami, co znajduje odzwierciedlenie w jej pracach, zwłaszcza w sposobie, w jaki przedstawia kobiece postacie: kruche, niekompletne obecności zintegrowane z geometrycznymi wzorami, które przypominają masową produkcję, globalne rynki i kolonialne dziedzictwo.
Ingerując w te wzory poprzez haft, artystka wprowadza przerwę, oddech. Ręczny gest ponownie wpisuje tkaninę przemysłową w szerszy ekosystem, w którym zrównoważony rozwój jest nie tylko kwestią środowiskową, ale także kulturową i społeczną. Zrównoważony rozwój oznacza opiekę, łatanie, przedłużanie życia tego, co wydawało się przeznaczone do wyrzucenia. Co więcej, swobodny projekt, odsłonięte nici i brak wykończenia pomagają wzmocnić odrzucenie ustalonej tożsamości lub pojedynczej narracji: postacie są ciałami w budowie.
Na wystawie zaprezentowany zostanie również korpus wcześniejszych prac Silvy, śledzący ewolucję jego artystycznych poszukiwań: seria O Fardo / Vestir Memórias, składająca się z prac wykonanych z plastikowych i rafijnych worków używanych do transportu ubrań z Europy do Afryki, przeznaczonych na rynki wtórne, które rekonfigurują te obiekty jako artystyczne podpory i narzędzia krytycznej refleksji.
Te worki, wypełnione ubraniami, ale także związane z niewidzialnymi historiami i ścieżkami, są usuwane z ich pierwotnej funkcji i rekonfigurowane jako powierzchnie narracyjne: również tutaj artysta interweniuje poprzez haftowanie i szycie, włączając postacie ludzkie, sceny z życia codziennego i symboliczne motywy, które odnoszą się do życia społecznego, dzieciństwa, opieki i przekazywania pamięci.
Wybór medium nie jest neutralny: materiał, pierwotnie kojarzony z odpadami, podkreśla asymetrie ekonomiczne, kwestionuje obiegi konsumpcji i ujawnia środowiskowe i społeczne konsekwencje nadmiaru generowanego przez systemy produkcji i konsumpcji globalnej Północy i wylewanego do krajów Południa. Jednocześnie prace proponują wrażliwe i poetyckie ponowne zawłaszczenie pozostałości, przekształcone w kwestię oporu, afirmacji i rekonstrukcji.
Prace prezentowane na wystawie dotyczą ekologii jako relacji między ciałami, materiałami, historiami i systemami produkcji. Silva pyta, jakie historie można opowiedzieć na podstawie tego, co zostało zapomniane lub wyrzucone. Praktyka tekstylna, badania społeczne i troska o środowisko są zatem splecione w przestrzeni wystawienniczej w krytycznej reinterpretacji codzienności.
