Granica między zgodą a sprawiedliwością w filmie „Oskarżony”

W ramach cyklu „Cinema Docet. Projekcje poświęcone aktualnym tematom na UniBg” w kinie San Marco zostanie wyświetlony film „Sotto accusa” w reżyserii Jonathana Kaplana. W dyskusji wezmą udział Monica D’Agostini, Roberta Di Pasquale i Alberta Giorgi.

Czytaj dalej

25 listopada 2026 r., z okazji Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy wobec Kobiet, inicjatywa społeczna „Cinema Docet. Projekcje poświęcone aktualnym zagadnieniom na Uniwersytecie w Bogotii” proponuje refleksję na temat „Ofiar winnych. Kobiety, przemoc, sprawiedliwość”, której punktem wyjścia będzie projekcja filmu „Sotto accusa” Jonathana Kaplana (1988). To poruszające dzieło, zainspirowane prawdziwą historią, skłania do zastanowienia się nad kulturowymi i społecznymi mechanizmami, które mogą sprawić, że ofiary stają się oskarżonymi, poddając jednocześnie w wątpliwość związek między przemocą, odpowiedzialnością i sprawiedliwością. W debacie wezmą udział: Monica D’Agostini, koordynatorka Wydziału ds. Równouprawnienia Płci, Roberta Di Pasquale, przewodnicząca Jednolitej Komisji Gwarancyjnej oraz Alberta Giorgi, wykładowczyni kultury, mediów i kwestii płci.

Film czerpie inspirację z prawdziwego wydarzenia, które miało miejsce w 1983 roku w New Bedford w stanie Massachusetts, kiedy to młoda Cheryl Araujo padła ofiarą zbiorowego gwałtu. Przeniesienie tej historii na duży ekran stanowiło punkt zwrotny dla ówczesnego kina, poruszając – z rzadką jak na tamte lata skutecznością – temat „obwiniania ofiary” (tendencji do obarczania ofiary winą za jej zachowanie lub styl życia) oraz moralnej odpowiedzialności osób, które są świadkami przestępstwa, a nie interweniują. Film wykracza poza ramy klasycznego dramatu sądowego, aby w klarowny sposób ukazać ograniczenia sztywnego systemu sądowego, który często przykłada większą wagę do formalnej skuteczności niż do ochrony godności ludzkiej. Wartość filmu polega na decyzji reżysera, Jonathana Kaplana, by z umiarem przedstawiać sceny agresji. Przez ponad połowę filmu przemoc nie jest pokazywana inaczej niż poprzez zeznania, fragmentaryczne wypowiedzi, a przede wszystkim poprzez twarz Sarah. Kamera pozostaje skupiona na niej nawet wtedy, gdy znajduje się na stanowisku świadków, ukazując jej upokorzenie, gniew oraz trudność w wyrażeniu słowami tego, co się wydarzyło w zimnej i wrogiej sali sądowej. Punkt zwrotny, zarówno fabularny, jak i wizualny, następuje wraz z zeznaniami Kena, jednego z klientów obecnych w lokalu w noc gwałtu. W momencie, gdy chłopak zaczyna opowiadać, film dokonuje ostrego cięcia i poprzez retrospekcję przenosi nas do wnętrza pubu. Przemoc, do tej pory jedynie sugerowana, zostaje pokazana. Siła moralna filmu tkwi właśnie w tej sekwencji: choć gwałt jest przedstawiony bez upiększeń, reżyserka wybiera chłodny i surowy ton, daleki od wszelkiego voyeryzmu. Kamera zmusza nas do zrozumienia, jak łatwo jest osobie obserwującej z rzekomo bezpiecznej pozycji pozostać biernym, odwrócić wzrok, śmiać się lub usprawiedliwiać swoją bierność wymówką „nie wtrącaj się”. W ten sposób my również stajemy „przed oskarżeniem”: film przypomina nam, że obojętność nigdy nie jest neutralna. Wręcz przeciwnie, jest to aktywna i cicha forma współudziału. To spojrzenie znajduje również odzwierciedlenie w złożonej dynamice relacji między Sarah, szczerą kelnerką o niekonwencjonalnym charakterze, a Kathryn (Kelly McGillis), oschłą adwokatką z klasy średniej, przywiązaną do logiki kariery. Ich stopniowe zbliżanie się przełamuje uprzedzenia klasowe i instytucjonalne, przekształcając się w głęboką lekcję solidarności i odkupienia. Podstawą narracji jest niezwykła rola Jodie Foster, która z głęboką intensywnością potrafi przekazać gniew, kruchość i determinację kobiety, która nie chce się wstydzić za doznaną przemoc i buntuje się przeciwko upokorzeniom w salach sądowych. Film „Pod oskarżeniem” pozostaje zatem aktem oskarżenia, który do dziś ma fundamentalne znaczenie, skierowanym przeciwko milczeniu, uprzedzeniom i kulturze obojętności.

„Cinema Docet” to inicjatywa z zakresu zaangażowania społecznego, promowana przez grupę badawczą CiMAv – Kino i Media Audiowizualne oraz finansowana w ramach działań „open campus” Uniwersytetu w Bergamo – projekt KINO-CAMPUS. Pokazy odbywają się w każdą środę w kinie San Marco (piazza della Repubblica 2, Bergamo).

Wstęp na pokazy jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich mieszkańców, bez konieczności rezerwacji.

Cena

darmowy

Harmonogram

15:00 – 18:00

Gdzie się znajduje

Piazzale Repubblica, 2, 24122, Bergamo, BG

Informacje dotyczące dostępności

Udział

Kopiowanie adresu URL

Kontakty

Desideri maggiori informazioni?

To pole jest używane do walidacji i powinno pozostać niezmienione.

VisitBergamo Gift Card